دوفصلنامه  فقه و حقوق اجتماعی

دوفصلنامه فقه و حقوق اجتماعی

نقد فقهی حقوقی ادعاهای بین المللی در خصوص نقض حقوق مدنی زنان در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیارگروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22054/jsr.2026.93877.1012
چکیده
حقوق زنان از جمله موضوعاتی است که در دهه‌های اخیر همواره در گزارش‌ها و اسناد نهادهای بین‌المللی حقوق بشر مورد توجه قرار گرفته و جمهوری اسلامی ایران نیز در این زمینه با ادعاهایی مبنی بر نقض حقوق زنان مواجه بوده است. پژوهش حاضر با هدف نقد و ارزیابی فقهی ـ حقوقی ادعاهای بین‌المللی درباره نقض حقوق مدنی زنان در ایران انجام شد. این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی صورت گرفت. داده‌ها از طریق بررسی اسناد بین‌المللی حقوق بشر، گزارش‌های سازمان ملل متحد، منابع فقه امامیه، قوانین جمهوری اسلامی ایران و آثار علمی مرتبط گردآوری شد و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تطبیقی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که بخش عمده ادعاهای بین‌المللی در سه حوزه احوال شخصیه و حقوق خانواده، آزادی‌های مدنی و مشارکت اجتماعی ـ سیاسی زنان متمرکز است. همچنین نتایج نشان داد که ارزیابی اختلافات میان نهادهای بین‌المللی و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، صرفاً با مقایسه مصادیق حقوقی یا تفاوت مبانی نظری دو نظام حقوقی امکان‌پذیر نیست. فقه امامیه حقوق زنان را در چارچوب کرامت انسانی، عدالت و تناسب حقوق و تکالیف تبیین می‌کند و نظام حقوقی ایران نیز با اتکا به مبانی دینی و در چارچوب استقلال تقنینی خود به تنظیم این حقوق پرداخته است. ازاین‌رو، ارزیابی ادعاهای بین‌المللی مستلزم توجه هم‌زمان به مبانی هنجاری، مبنای تقنین و مصلحت مورد حمایت و نیز صحت‌سنجی منابع و مستندات این ادعاهاست.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Jurisprudential and Legal Assessment of International Allegations Regarding Violations of Women's Civil Rights in Iran.

نویسندگان English

jamshid masoumi 1
mohamadhasan ilka 2
1 Assistant Professor, Department of Fiqh and Foundations of Islamic Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Ph.D. Candidate, Department of Fiqh and Foundations of Islamic Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Women's rights have remained a major concern in reports issued by international human rights bodies, and the Islamic Republic of Iran has frequently faced allegations regarding violations of women's rights. This study aimed to provide a jurisprudential and legal assessment of international allegations concerning violations of women's civil rights in Iran. Employing a descriptive-analytical approach and relying on documentary and library-based sources, the study examined international human rights instruments, United Nations reports, sources of Imami jurisprudence, and the legal framework of the Islamic Republic of Iran. Data were analyzed through qualitative content analysis and comparative examination. The findings revealed that international allegations concerning women's rights in Iran should not be assessed solely by comparing legal provisions or the theoretical foundations of the two legal systems. Imami jurisprudence conceptualizes women's rights within the framework of human dignity, justice, and the proportionality of rights and obligations, while Iran's legal system regulates these rights on the basis of religious principles and within the framework of its legislative autonomy. Accordingly, an assessment of international allegations requires simultaneous consideration of normative foundations, the basis of legislation, the interests protected by the legislator, and verification of the sources and evidence underlying such allegations.

کلیدواژه‌ها English

Women's Rights
Civil Rights
Imami Jurisprudence
International Human Rights
Islamic Republic of Iran
Gender Discrimination

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 06 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 18 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 10 مهر 1405